logo

Nederlands – Beek en Donks

A – B – C – D – E – F – G – H – I – J – K – L – M – N – O – P – Q – R – S – T – U – V – W – X – Y – Z

A

aalbessen bézeme 
aan elkaar ànén
aan, uitgeput àn
aanbevelen ànrékommendére
aankleden z’n dinge antrekke
aanpakken ànvatte, viet àn, àngevat
aanpassen ànpââsse , pies àn, ànqepââsse
aardappel mandje skelbôjjem
aardappel(en)  èlper 
aardappelschillen  èrpelskèlle 
aardappelschilmesje  èrpelskèlmeske 
aardbei(en)  èrdbézem(me)
aarde  èèrd 
aardewerk  èèrdewèrik 
Aarle-Rixtel Aole
aarzelen  èntele 
aas ôs
accordeon trekmônnika
accordeon trekzak
acht aacht
achter aachter
achter de hand fluisteren smiespele
achter de vodden zitten  dréve 
achteraan tènge
achterblijven aachterbliejve
achterelkaar aachterén
achterkamer aachterkaomer
achteruitgaan truggôn
achterwerk(groot) batterèèj
achterwerk, boomstronk kont
adem ôjjem
ader ôjjer
advocaat avvekaot
afbinden afbinge
afdingen afpingele
afdrogen, pak slaag geven afdruige
afgeknotte boom knôôt
aflaten verdienen pusjonkele
afmeting maot
afrikaantjes stinkende juffertjes
afruimen (tafel), plassen afzette
afschilferen afblotte
afslaan afdrèèje
aftroggelen aftruifele
afvallen van zaad reeze, reesde gerézze
afvoer van gootsteen  götsgat
afwassen, de vaat doen ôpwââsse
afwassen, de vaat doen skôttele waasse
ajuin, ui  jung
akker  èkker 
akkerland teulland
alcohol drinken Iimmenére
algeheel,heel alling
algemeen algemein
alhoewel èvvul 
alleen allein
allicht lichtvèrrig
als, indien âs (âs de as brékt vèèlt de kaar)
altijd ââlt
altijd alzelève
ander âânder
anjer snuffelke
apegapen piejerouwge
arm  èrem
armoede èremoei 
armoedig persoon kavveleuter
armvol  èlver
as ââsse
asbak ââssenbak
Asten Aaste
astmatisch dèmpig
avond aovend
azijn azzing

B

baan baon
baar baor
baard baord
baars bàrs
baas bàs
baat baot
baby, kindje  kiendje 
bagagedrager pakkedraoger
bagatel, beetje  bietje
Bakel Baokel
bal bol 
balk aan trekketting (paardetuig)  hansknuppel 
balkenbrij  bômballie
bamis (St.Bavomis)  bômmis
band bâând
banen, sneeuw ruimen baone
bangerik skijtboks
bangerik skijtert
bangerik skrikboks
bangerik, WC skijthuis
barrevoets  bèrrevoets
bedelaar, woonwagenbewoner skôjjer
bedelen skôjje
bedevaart bèèvert
bedorven bedörve
bedorven ei poelieëi
bedriegen vernuike
bedriegen  besowtemietere 
bedriegen  foewzele 
bedrijfje  gedoentje 
bedstee beddekoets
bedstee bedsteej
bedstro bedstrôj
beeld  béld
beemd bémd
been  bein 
beenkappen van leer  kamasse 
beenwindsel  bénslèt 
beenwindsels voor soldaten poetjes
beer (dier) bèèr
beer (gier) bèèr
beest aan lijn vastzetten tööre
beestachtig béstèèchtig 
begankenis (’n hele toestand) begènkenis
begerig vreid
begerig begérrig
beginnen, te keer gaan àngôn
begrafenis begraffenis
begrafenis moeten regelen vörraw hebbe, de
begraven begraove, begroef, begravve
behouden behaauwe
beide bèèij
beide zijden wérskante
beitskamer zoerhok
bejaard  bejaord 
bejaardenhuis liejfdesgesticht
bekend  bekèènd 
bekocht  bekaocht 
bekvechten stèchele
bekvechten, kibbelen strèèije
bekwaam zijn mâânsgenog
bekwaam, competent bekwaom
belasting  belââstinq 
belasting plaatje voor fiets  fietsplâtje 
belegen  belège
beleven  belève
belgisch  bèls
beloop  belouwp
benauwd benaauwd
benauwd weer  brujèèchtig 
benul belul 
benzine  bezine 
beproeven  bepruujve
beramen  beraome 
bereden beréje (pliessie te perd) 
bericht tèèng
beroerte, hersenbloeding  beslag
berookt  berökt
beroven  berouwve
bes bézem
bescheiden  beskèèije 
beschouwen  beskàwwe 
beschrijven  beskreeve, beskréf, beskrévve 
beslaan, aanslaan ànslôn
beslag voor pannekoek timper
beslissing  beskèijt 
besneden besneeje
bespotten uitsliepe
best bèèst
Best (plaatsnaam) Bèèst
bestaan  bestön
besteden besteeje 
besteken, ‘n kado geven bestèèke
betalen afskiejte
betalen  betaole, betâlde, betâld
betekenen  betèèkene
beter bétter 
beukenhaag büüjkehèèg 
bevallen  gaoje (‘t gajt ‘m nie) 
bevallen (‘n kind krijgen)  inkouwpe, kôôcht in, ingekôôcht 
beven, bibberen rèère
bever bèèver
bewaken  bewaoke, bewakte, bewakt 
bewaren bewaore
bewusteloos van z’n eige gegôn
bezaaid bezèèijd
bezem bessem 
bezembinder bessembinger 
bezig  bézig
bezig zijn  in de wèèr zén 
bezijden bezèèije
bezoeken bezuujke
bezorgd  bezöörgd 
bezorgen  bezörige 
bezwaar  bezwaor 
bezweet  bezwét
bezweren  bezwère
bidden bij stervenden rôzzekrans bidde
bidprentje  dôtsprentje 
bietensnijder  bietesnèèijer 
bietsen jatte 
big bââg
bij (insect)  biej 
bijdrage bijdraoge 
bijeenharken, schrapen skaarze
bijkomende kosten notaris ôngèlde
bijlichten bijleuchte
bijna  bekant 
bijna altijd rôllek
bijvoorbeeld  bevörbeld
biljard  buljèrd 
binden binge, bong,gebonde
blaadje (boom)  blèèijke 
blaadje(papier)  blaoike
blaas blaos
bladeren  blaor
blaffen  beule 
blaken, walmen  blouwke
blaten blaote
blaten (geit)  blère
blauw  blôôuw 
blazen  blaoze, blies, geblâzze
bleek (grasveld)  blèèk 
bliek (vis)  bliejk 
blij  blèèij
blijven bliejve
blik (kijken)  kiejk 
blik (metaal)  blèk
blikaars blinkèrts
blind bleengd
blinken, schiften(van melk) skiefere
bloed  bloewd
bloeden bloeie
bloeden(flink)  bloeie as ‘n vèrreke 
bloedworst  bölling 
bloeien  blööje
bloempje blümke
bochel, buil  bult
bode booi
bodem bôjjem
boekhouder boekhaauwer
boekweit boekend
boer boewer 
Boerdonk Boerring
boerenknecht  èrrebèèr 
boerenkool moes
boerenkoolstamppot moessepetazzie
boerenmeid  èrrebèister 
boete boewte
bokking bukkem
boodschap bôdskap
boodschappentas  kallebas 
boom (bomen)  bôm (buijm)
boomgaard bogerd
boomstronk puist
boon bôn
boordevol ôlliemaot
boos  buis 
boot(je)  bouwt(bôtje) 
bord börd
borg börg
borrelgeld, drinkgeld prüüjfcent
borst baorst
borstel baorsel
bosje böske
boter bôtter
boterham bam (kindertaal)
boterham bôtteram
bouw baw
Boxmeer Böksmèèr
braadpan braojpâân
braaf braof
braak braok
braambes brambézzum
braden braoje, brajde, gebrajd/gebraoje
braden, barsten van woede tisse
braken braoke 
brand brâând
brasem brôsssem 
breed breid
breedte brétte
breien brèèije
breken brèèke
bretels  gallege
broeden bruuje
broek zonder kruis snelzèijker
broek–, jaszak, zak onder rokken tès
broekriem  bôksenbâând
broer  brujer 
bronstig (varken)  brüstig 
brood  brouwd
broodje breujke
brug breug
bruiloft  brulleft 
bruin  brung
brullen bralle, brââlde, gebrââld 
brutaal strant
Budel Buujl 
bui  buij 
buikloop (koeien) ôplouwp
buit  bûjt 
buiten adem zijn nie aachter zunnen aojem kanne komme
buitenspel (voetbal) afseit
bundel bussel
bunder, hectare  bünder
bunzing ulling
bunzing  fis 
burger, burgemeester  börger
buurman bürman

C

carnaval vastelaovend
chagrijnig narzig
chagrijnig segringig
chagrijnig zijn grônnië
cichorei suikerèèij
clown cloon
cokes koks
commandant kommendant
communie  kemunie 
compagnie kompeniej
complimenten kompelemente
couperen bij kaarspel  heffe

D

daalder (f.1.50) dâlder 
daar daor
daarachter  dorââchter 
daardoor  dôrdör 
daarstraks toestrakke
daasvlieg  blindâzzik 
dadelijk  dalik 
dadelijk, direct sèffus
dadelijk, zo meteen subiet
dadels smérlappe
darm  dèèrem(ook meerv.) 
dat dè
dauw, duw  daw
dauwworm  dawwörem 
de beest uithangen  d‘n bèèr rèije 
de dupe zijn  bus bloaze, de 
de vloer vegen  hèrd kèère, d‘n 
deeg dég
deel dél 
deel van de ham krèp
dekken van koe stiejere
deksel, scheel, niet recht, schil skèèl
delen dèijle 
denneapppel krôôt, krötje
deugniet deugeniejt 
deugnieterij prulderèèj
deuk  duts 
deurhengsel(ook meervoud)  gehèèng
deurkozijn  dörgebond 
Deurne  Deurze 
deurwaarder  dörwèèrder
devotie  devôssie 
diarree skijterèèj
diarree  dunne
diarree hebben spelle
dicht  deecht
die diej 
dienen  diejne 
diep  diejp 
dier  diejer 
dikwijls, vaak  dik 
diner wèrem-ète
directoire (damesonderbroek) sjimmieboks
direkt achtermekaor
direkt glijk
distel  deisel 
dit  dètte
dochter daochter
doekje  duukske 
dom stôm
domoor lôzzie
dood  douwd
doodgaan pijp uitgôn, de
doodgraver  dôtsgraover 
doodkist  dôtskeest 
doodshoofd  dôtskop 
doodvallen  kepotvalle
doof dôf 
dooi  dôj 
dooier  dôjjer
doopsel  döpsel 
door  dör 
doorademen  dörôjjeme 
doorbladeren  dörblaoje 
doordeweeks, werkendag swerres
dooreenschudden hutsele
doorn  dôrre 
doos  douws/douwes
doosje duiske 
dopen douwpe, dôpte, gedôpt 
dopen (b.v. brood in melk) soppe
dorp döörup
dorpel  dörpel
dorsmachine  dorskast 
dorst  daorst 
douwen(duwen)  dawwe 
draad draod 
draagbalken van kar börries
draai  drèèj 
draden  drööj 
dragen  draoge
draven draove
drevel, vergiet  dörslag 
dribbelen trepele
drie azen bij rikken troela of trui
driekwart overjas  duffelke 
drijven  dréve, dréf, gedrévve 
drijven (jacht)  driejve 
dringen door nauwe doorgang krèngele
drinken (borrel) prüüjve
drinkkuil (vee)  drinkeskeul 
dromen  drouwme, drômde, gedrômd 
dronkaard zatlap
dronken skèèl
dronken, genoeg zat
droog  druig
drop (druppel) dröp
drop (snoep) sèp
dropwater poelipèk
druif  dreuf 
druk bezig zijn riddere
druk praten bats hebbe
dubbel dobbel
duit  dûjt 
duivel  duvel 
duizelig  dôl 
duizend  duujzend 
duizendschoon Iievermennekes
duren  dujere 
duur  dujer 
dwalen  dwâzzike 
dwars, wars  dwèrs
dwarsligger, dwarskop  dwèrskluppel 

E

echt grif 
eed eijd 
eekhoorn  ékhôrre
eelt  élt 
een  ein 
eend énd 
eender, gelijk  énder
eens éns
eer  eijer 
Eerde D‘eerd 
eerder  érder
Eersel Ersel 
eerst uurst
eerste vrouw na hertrouwen vörvrôôuw
eeuw öw
effen  éffe 
eg eegd 
egaliseren sleechte
egaliseren  géf maoke
egel pinegel
ei èèl 
eieren, uier  èèr 
eierschaal breken knutse
eik  èèijk 
eikel  ékkel 
eileider van kip legbalk
eind  èngd
einde zwangerschap uitgetèèld
eitjes tietjes
elastiek stiek
elastiek  éllestiek 
electrisch lektries
Elsendorp  Elzendöörup 
enfin affijn
enig  énnig
enpassant,tegelijk,in een moeite  impesant
enveloppe avvelop
er de dupe van zijn besniejte
er netjes uitzien nètjes opstôn, d’r
er niet voor terugschrikken nie vör tukke, er
eraan urran
eren  èère 
erg kwaad zò kaot as ‘n hekke
erven  èèreve 
erwt èrt 
eten, at, gegeten  ète, at, geète 
etensresten orte
etiket plèkbriefke
etter, pus  gezwôrre nat 
evangelie évvegéllie 
eventjes éfkes 
executeur testamentair boelslééchter
expres sprès
expres vörspres

F

failliet  fejiet 
familie  femilie 
fatsoen  fesoewn
fatsoenlijk  fesoenlijk 
fazant  fezant 
februari  fébrewarrie 
feest  fést 
figuur  figujer 
filiaal zetwinkel
flauw kwèps
fluim snotkliejk
fooi  fôj
foppen kulle, keulde, gekeuld
foppen ôp de lut hebben
fornuis furnuis
fors mèntig
fourage  foerazzie
franje  frannie 
fuchsia floks 

G

gaaf, egaal  géf
gaan  gôn, ging, gegôn 
gaarne, graag  gèèr 
gaberdine gabberdien 
gading  gôssing
gaffel gaovel 
gahonger (geeuwhonger) géhonger 
galmgaten  galmgâtter 
galop vierklèts
gans (vogel) gââns 
gapen, geeuwen  gaope, gapte, gegapt 
gappen strietse
garen garre 
garstig (spek), gerst  gaarst 
gat graven (hond), krabben  dabbe
gat voor afvoer schropwater skrôpgat
gauw gòòuw
gauwigheid  gawwigheid 
gebeente  gebénte 
gebeld  gebèèld 
geboomte, struikgewas boskazzie
geboorte gebôrte
geboren  gebôrre
gebouw  gebaw 
gebroeders  gebrujers
gecastreerd varken  berg 
gedaan gedôn 
gedachtenis  gedènkenis 
gedijen  gedèèje 
gedoe  gedoew 
gedraai gedrèèj
geduw gedaw 
geel  gèèl
geen gén
geen geld hebben  kèps zén 
geen zin hebben ônmikkend
geest gést
geestelijkheid  géstelukhèijd
gegomd geplèkt
gehaast gehôst
gehamer gehammer
geheel  hélemôl 
gehemelte  gehémmelte
gehoor gehuijer
gehorig  gehörrig
gehuisd  geheusd 
gehuwd getròòwd
geit börgermanskoew
geit gèèjt
gek (van koeien)  brul 
gekerm gekèèrm
gekleed gekléd
gele narcis pôsléllie
gelei–achtige materie  bibberende tètè
gelijkmatig  égâllig 
geloven gluive 
gemeen gemein 
gemeenschap geménskap
gemeente(raad) geménte(raod)
Gemert Gémmert 
gemoed gemoewd
genegen genégge 
genegenheid wittighèid
generen sjinere
genezen genèze
gepaard gaan gepaord gôn 
geprofest geprofèèst 
geraakt gerakt
geraas geraos
gerecht (justitie)  gerèècht
gereed, klaar, helder  klaor
gereedschap  gerézep 
gereedschap om zeis te scherpen haorgetüg
geregeld (herhaaldelijk)  deger 
gerei  deengs 
gericht (kortst)  gereegt
gerst  gèèrst 
gerust gereust 
geschater geskaoter 
gestaakt gestakt
gesteente  gesténte
gesteld  gestèèld
gestreept gestrépt
getand getâând
getuig (paarden) getüg
getuige getuujge
geven gèève, gaf, gegévve 
gevlamd  gevlââmd 
gevoel gevuujl
gevoelig gevüllig 
gevoelig vlees onder paardehoef lèève
gevoerd  gevoejerd
gewarig (waakzaam) gewarrig
geweer gewèèr
gewei gewèèj
gewend gewèènd
gewicht geweegt
gewoonte gewônte
gewricht gevreecht
gezegd gezét
gezegend gezèègend
gezicht gezeecht
gezichten trekken bij iets zuurs  brille 
giechelen giebele
gier (mest) giejer
gierig penning zèèstien
gierigaard(gierig) peen (pin-èèchtig)
gilde  guld 
ginds ginderweit
gist gèèst
glaasje  glèèske 
glad  glattig 
glazen (van glas gemaakt) glaozere
glijden (op ijs) slibbere
gloed gloewd
gluren loewere
gluurder  bliejkerd 
goed goewd
goed gebruiken, acht slaan op  gaojslôn
goed kunnende praten mondfiat
goedig  goejjig
goedkoop, voordelig  goejekouwp
goedzak klötje
goedzak, schlemiel stòtvôrt
gooi gôj
gooien, werpen gôjje
goot, bijkeuken geut
gootsteen  götstein
gordelroos gordelrouws
gordijnen  gurdinge
gorgelen görgele
goud  gawd
gouden (van goud) gòòuwe
goudsbloem  gawdsbloem 
goudsmid  gawdsmed 
graan graon
graan schoof, garve  gèèruw
grammofoon pattefoon
gras rond koestront skijtbos( meerv. -bös)
grasland groews
graszode(n) rös(se)
grauw gròòuw
Grave  De Graof
graven graove, groef, gegravve 
greep, handvol gröp
grendel  grèngel
greppel grip
grijnslach greengslach 
grijnzen, jammeren greengze
grijpen vatte, viet, gevat
groen, ongekookt, groenvoer  gruujn
groente  grünnigheid 
groenvoer pisknolle
grof iemand  grovventölder 
grof vrouwspersoon meulepèrd
groot grouwt
grootmoeder grötje
groots,opschepperig,ijdel, trots  gröts
grootvader grôtvâdder 
grote beschuiten bestèlle 
grote big  driejver 
grote hoeveelheid kwak
grote massa  bezwèèj
grote voorkamer  hèrd 
grote vrouw  blaoj 
gulp göllep
gymnastiek gimmestiek

H

H.Oliesel  hèiligen ôllie, d’n 
haag, heg  hèèg
haagwinde pispötjes
haak  haok
haakje höökske 
haalijzer boven haardvuur haol 
haan  haon
haantje hântje
haar haor
haar (vrn.w.)  heur 
haas haos (meerv.idem) 
hagedis  haggedis 
hagel  haogel 
hagelschade  haogelskaoi 
hagelsteen  haogelstein 
hakblok kappôôst
haken (handwerken)  haoke, hakte, gehakt 
hakselmachine  häkselmesien 
hakzeis krabzeissie
halfsteens  hallefsténs 
halfvasten  hallefvââste 
halfzacht  hallefzaacht 
halsband  halsbâând
halster  hèlster 
halve stuiver (vooroorlogse munt) grouwte cent 
hamer  hammer 
hand  hâând (meerv.idem) 
handig zijn in vuujge
handig, gemakkelijk  hèndig 
handje hèèndje 
handje  heundje 
handvol  haffel 
hanebalk  haonebalk 
hanepoot haonepouwt 
hanetred haoneskrèèij 
hangoor  hangouwer 
hangplant afhanger
hangt hèèngt 
haperen haopere 
Hapert Haopert 
hard huilen  brulle 
harig  haorig
haring hérring 
hark griessel
harmonie  hèrmeniej 
harmonika mônnika
hartig hartelijk 
haspel  hââspel 
hatelijk  haotelijk 
haverkaf haoverekaf 
havermoutpap mouwtepap
hazeleger  dop 
hazelnoot  hazzelnoot 
hazepad  hazzepad 
hazewind  hazzewind 
heeft,had  hé, hà 
heel wat  hél dél
heen  hén 
heer heier
hees  hés 
heet  heit
heide  hèèij
Heilige Communie ôns Heier
heiligedag zonder misverplichting plankere zondeg
heimwee aord nie hebbe, d’n
hel hèèl 
Helmond  Hèllemund 
hem hum
hemd  hemdslip
hemel hémmel
hemelsbreed  hémmelsbreid 
hen, kip  hèèn
hennip  kènnep 
herenfiets  hérrefiets 
herkauwen nérikken
herkennen v.d.plaats waar men is bekenne
hermelijn  èèrwezel 
herrie maken  dominere 
herzien ôpnèèijt bekiejke
het hoofd stoten  boetse (kindertaal) 
het tegendeel beweren afstrèèje
het vormsel toedienen vöreme
heten hèite
hier  hiejer 
hierheen tén
hierheen dést
hijgen hiejge 
hik  hibbik 
hinkelbaan  hinkepèèrk 
hobbelig  hult en bult
hobbelpaard  hoepelpèrd 
hoed  hoewd (meerv.hüüj) 
hoeden (vee) huuje 
hoekje huukske
hoepel reip
hoer  hoewer 
hoeve  hoewf 
hoeveel  hoeveul 
hoeveelheid gemaaid gras gezwad
hoevenaar huvender
hoe-ver  hoeweit 
hoge hoed hôgge zèèije 
hoger  hôgger 
hol hôôl 
hond soek
hondebaantje hôôndebàntje
hondekar hôôndekaar
honden  heund 
honing  hônning 
hoofd kop
hoofd kànnis
hoofdje köpke
hoofdkaas zult
hoofdonderwijzer  boveméster
hoofdpijn koppeeng
hoog hôg 
hoog kar  hôgkaar
hoognodig hôgnôddig
hoogst hôgst
hooi hôi 
hooi (slechte kwaliteit) prol
hooi op rijen  dunge 
hooihark (houten) rèèk
hooivork hôivöörik 
hoop ,hele boel  houwp 
hoopje höpke
hoorn (bekleding fietsestuur)  höör 
hoorn (muziekinstr.) horre 
horen hööre
horloge(maker) lôzzie(maoker)
horzel  heurs 
houden haauwe, hiel, gehaauwe 
hout hawt 
houtworm  hawtwörum 
houvast hawvââst 
huif heuf 
huifkar  heufkaar 
huilen janke
huilen (zacht) simpe
huis met hypotheek belast huis mé pepiere balke 
huishouden van Jan Steen raw ketier
huizen  heus 
hulpstuk bij maaien met zicht pikhaok
hutspot, stamppot petazzie
huwen, trouwen trawwe

I

identiek krèk ut zelfde
ieder ogenblik  elk hôôndsgezèijk 
iedereen iederein
iemand  iemes
iemand die alles opkropt binnevetter
iemand die laat op straat is aovenduujl
iemand die moeilijk weg kan gaan plèkkont, plèkkert
iets ondeugends doen ànvange
iets van groot formaat knoepert
ijspegel  ijskékkel 
ijsschol springen tèijlappe
ik dacht medunkt
imker  biejenhaauwer
in de lengte vantlâângs
In een handomdraai kortste kérre
in ondertrouw zijn onder de roewpe stön
in prijs verhogen ôpstèke
in ’t zand baden (kip) baokere
in vrede leven akkerdére
in wording ànkommend
ingang weiland  ingat
inhalig  hebbelijk 
inkuilen  inkeule 
inschenken inskudde
intuitie vörgevuul

J

jaar jaor 
jaardienst voor overledene  jaorgetèèj 
jacht jââcht 
jacquet slipjas
jagen jaoge, joeg, gejagge 
jager  jaoger 
jammer, zonde seunt
janken (hond)  joenkere
je en u gèij
jenever snèèvel
jeuk ökt
jeuken juike 
jong vogeltje zonder veren kwaab
jong vr. varken  gèlt 
jongetje  jeungske
jood jôd
joodse handelaar in kalveren  kalverjôd
juist, precies, zoëven krèk
jullie  èllie 
jullie  gèllie 
jullie hullie 
jusblokje maggiblökske
jus–kom sawskoom

K

kaal kaol
kaantjes kaojkes
kaars kars 
kaarsje  karske
kaart kaort
kaartspelen  kaortspeule 
kaas kèès
kaatsen kàtse
kacheltje(bepaald soort)  duvelke 
kaft kappetunie 
kakelen kaokele 
kalender  klènder 
kalf mök
kalf drinken geven wéttere
kalf, varken kuus
kalveren melk voeren küsse wéttere
kamer kaomer 
kameraad  kammeraod
kamertje  kémmerke 
kammen  kèime 
kanaal knaol
kanarie, kenau, bazige vrouw knarrie
kaneel  keneel 
kannetje  kènneke 
kanon knon
kansel prékstoewel
kantoor  kentouwer 
kantoortje  kentörke 
kapel kepèèl 
kapelaan  keplaon 
kapmes sleegmes
kapmes  hiejp 
kapot  kepot
kar kaar
kar om melkbussen te vervoeren rômkaar
karbonade  kèrmenaoij 
karnemelk(sepap) möllek( epap)
karnen böttere
karresmeer kaarzesmèèr 
karrespoor kaarzespoor 
karrewiel kaarzewiel 
karwei kurwèij
kastanje kestannie 
kasteel kesteil 
kastje  kèske
Katechismusles lérring
kater  kaoter
katholiek kàtteliek
katje  kètje 
katjesdrop sèpketjes
katoen  ketoewn 
kattekwaad uithalen uitfrète, iets
kauw (vogel), koud  kaauw
kauwen op iets hards knoepere
kauwen, knauwen knaauwe
keel kèèl
keelgat  kélsgat 
keer kèèr
kei in zuurkoolpot kôlkèè]
keien  kèijer 
keilen slierste
kerel kèèrel 
keren (aantal maal)  kérris 
kerf kèèref
kerk  kèèrik 
kermen  kèèreme
kermisbed nérslag
Kerstmis Korsmis
ketel  kéttel 
kienen kieme 
kies baktâând
kijken  kiejke,keek, gekeke 
kijven  keve, kéf, gekévve 
kinderen joong
kinderen alleen thuis  bessem hebbe 
kinderen uit eerste huwelijk vörjoong
kinderhandje poeleke
kinds, dement  keengs
kip tiejt (roepnaam bij voeren)
kip  kiep
kipkar  kiepkaar 
kippehok  kiepekôj 
kippeladder  hennelérke 
kist  keest 
klaar vèrrig
klad  klââd 
klagen lamentére
klagen maauwe
klagen  klaoge 
klaploper skaoflouper
klaren, jenever  klaore 
klateren  klaotere
klauteren  klaovere 
klaver  klèèver 
kleding  klérazzie 
kleed  kleid
kleedkamer  klédkaomer 
kleerhaak  klérhaok 
kleermaker snèèr
klein (kleiner,kleinst)  klèèn (klènder, klènst) 
kleine handvol  häffelke 
kleine hoeveelheid kwèkske
kleine hoeveelheid muggepis
kleine kinderen  dèbbers 
kleinigheid muggeskeet
kleinigheid  klènnigheid 
klem  klèèm 
klep broek snoeptoffel
klepel  kléppel 
kleren  dinge 
kleren  klérre 
kletsen kannië
kletskous lulfiep
kletskous zwamklouwt
kletskous aauw bèt
kletskous, grappenmaker aauw fiep
kletspraat verkopen saauwelen
kletspraatjes aauwweesévegéllies
kleuter kortouwer
kleuterschool  kakskool 
kleven plèkke
klier  kliejer 
klieven  kleuve of kluive 
klit krès
kloek (kip)  klôk
klokhuis van vrucht kreus
klokje  klökske 
klompen  blök
klompenmaker klumper
klontje kluntje
klooster  klôster 
kloot klouwt
klootzak klôtzak of klôtzulder
klosje klöske
klouw klaw 
klucht patrijzen slag patrijzen
kluis  kleus 
klungelen  frôtte 
kluwen, vliegertouw  klawwe 
knagen knaoge
kneden knèèje
Knegsel Knèègsel
knekel knékkel
knekelhuis knékkelheuske
knie kniej (meerv.kniejes/knèijes)
knijpen nijpe
knobbel knoebel
knoeien  brasse
knoop knuip (meerv.idem)
knoopsgat knöpsgat
knopen (werkw.) knuipe, knöpte, geknöpt
knorren knoorze
knot knut
knuffelen  haffele 
knuppel kluppel
kobus (sul) kôbbus
koe koew (meerv.koej)
koe die pas gekalfd heeft vorse koew
koeiehoorn  horre (meerv.horres) 
koekepan streufpâân
koekje kuukske
koffiedik koffiegedras
koken koke, kôkte, gekôkt
komen komme
kommetje, kopje  keumke 
konijn kningt, meerv.kneengt
konijn troej
konijn (vrouwelijk) moejerbésje
koning könning
koningin könnegin
kooi kôij
kooitje kôike
kookketel voor varkensvoer sopkéttel
kooktoestel op petroleum  brômôlliemesientie 
kool kôl
koolduif kôldeuf
koolmeesje biejmeeske 
koolraap knolderaop
kooltje kölleke
koop kouwp
koopman kôpman
koor kouwer
koordje kördje
koorts kôrts
kopen kouwpe
koper (metaal) kôpper
kopersmid kôppersmed
kopje tas
korenaar kôrreaar
korf kööref
korst kôôrst
kortademig kort van ojjem
korte kipkar  èrdkaar
kortgesneden stro  häksei 
korzelig, krekel, riskant krékkel
kost kôôst
kostelijk kööstelijk
koster kööster
kotelet kortelet
koukleum krimpert
kous kaws
kousen hôzze
kousenband  hôsbengel
kraai krèèij
kraakbeen knoerzel
kraam kraom
krabben kriense
kracht krââcht
kraken kraoke, krakte, gekrakt
kralen kralle
krassen, krabben krââsse
krekel  hèèijkrékkel 
krent krint
krenterig,fijn (gemalen)  feeng
kribbig neutelig
kribbig, lastig iemand neetouwer
kriebelen kriebele
krijgen kriejge
kronen (versieren) krouwne, krônde, gekrônd
kroos  éndemoes
kruidnagel, sering krèijnaogel
kruien, kraaien (haan) krèèije
kruim kreum
kruimels krummels
kruisbes kroesel
kruiwagen krèijge
kuil  keul 
kunnen kanne, kôs,gekanne 
kunstmatig  gemakt
kurk körk
kwaad zijn rèije
kwaad zijn  kaoi zin hebbe
kwaad, nijdig  kaot
kwade zin hebben  foorze 
kwajongen kòjonge
kwajongen prulleke
kwajongen galpegiejter 
kwajongen  herfsthaon 
kwalijk, nauwelijks kwèllek
kwebbelen taotere
kweepeer kwèijpèèr

L

laag (lagen) laog (meerv.idem)
laagje löögske
laars lèèrs
laat laot
laatst lèèst
laatste sacramenten ontvangen ten volle bediend
lachte lââchte
ladder lèèr
laddertje lérke
lager légger
lammetje lèèmke
lampje lèmke
lang lââng
langdradig spreken,onzin vertellen zijvere
lange vrouw lââng lijs
langs z’n neus weg kwansuis
langs, naast nèève
lantaarn lantère
lapje. lèpke
last lââst
lastig kummelek
laten kalmeren laote betèije
later làtter
lauw loouw
lauwwarm Iierielòòuw
lawaai lewèèij
Ledeakker Lèèker
leden van vereniging leej
leder lèèr (‘n lérre boks)
ledig, leeg, laag lég
leed leid
leeftijd lèèftijd
leek ôngedôpte
leem leim
Leende Lénd
leest lést
leeuw löw
leeuwerik löwwerik
lei lèèij
leiden, lijden lèèije
leidsels, teugel leengt
lelie léllie
lelijk léllik
lelijk kijken, gluren  bliejke 
lende lènge
lenen leine (Iénde, gelénd)
lepel léppel
leren (studeren) lèère
leven lèève
lever lèèver
leveren lévvere
lezen lèèze
libel snèijer
lichaam lijf
licht gekleed, koel weer, slecht volk locht gekléd, locht weer, locht volk
licht, band op paardezadel leecht
liegen, overdrijven  blôôuwverve 
Lieshout Liessent
Liessel Lijsel
likken lèkke
linnen linge
lispelen slisse
loden (van lood) lojje
loeien (van koe) ralle, räälde, gerââld
lompen todde
lomperik knörft
longen (van varken) louws
longontsteking bezetting 
lood louwd
loods lôds
loon louwn
loops (hond) löps
lopen louwpe, liep, gelouwpe
lopense (oppervlaktemaat) luipese
los, losbollig  hollig 
losbollige vrouw  hollewèèij
losse takken, vingers stèkker
lotje lötje
lucht loocht
luchtbellen (in water) brobbels
luizekam leuzekam
luizen leus
lupinen  filepine 

M

made(n) maoj(e)
madeliefje meizüntje
mager maoger
mager persoon skroelie
magere vrouw maoger skronnie
mak zég
maken maoke, makte, gemakt
mama mumme
man mâânskèèrel
man, echtgenoot mèns
manen maone
maneschijn maoneskeeng
manier meniejer
mannetje mènneke
mannetjesschaap wèèr
mansvolk mâânsvolk
margriet sintjâânsbloem
Maria Hemelvaart (15/8)  hôg Lieve Vroouw 
Maria Onbevlekte Ontvangenis(8/12) Lég Lieve Vroouw
markt mèrt
marskramer krémmer
masker mombakkes
massa klôôcht 
massa mensen maacht volluk
mast, dennebos mââst
matje mètje
mazelen màzzele, mazzere
mazen maoze
medaille medallie
medicijnen médesinge
mee- of tegenvallen vore
meel mèèl
meermaals  dikzat 
meest mést
meestal diksentijd 
meester méster
meidoorn haag  dôrrehèèg 
meisje  dörske 
meisje waar je verliefd op bent vlââm
melk rômme
melk zeven rômme zèèije
melkbus rômkruik
melkfabriek rômfebriek
melkkan rômpot
melkkannetje rômkenneke
melkschepper (controleur) rômsköpper
melkspoelsel spuling
melkstoel melkstülke
menen mène
mening meining
merel mèrling
merendeel grôtstenhouwp
merk van slechte kwaliteit plèkmerk
mest uitspreiden mès brèke
mest(paardemest) mès (pèèrdemès)
mestgoot  groep
mesthoop mèshouwp
mestvaalt (natte) zoeij
met cadeau op visite gaan krommen èèrum gon, mé de
met dekens toedekken ônderstoppe
met Pasen ter communie gaan Pôsse haauwe
metalen veldkruik  bröbbelke
meteen, straks, dadelijk mundénne
meten mète
meter (afm.) mèter
metselaar mètselder
microfoon lulijzer
middenstand middelstand
mier mierzèijker
mier zèikwörem
mijn (vrn.woord) meen
mijn vrouw ôns vròòuw
Milheeze Méllis
mirakel miraokel
miskleunen  flaoter slôn 
misschien meskien
mist mok
mist mot
mistig mottig
modder  drèbbik 
modder, blubber  gèt
mode môdde
moed moewd
moederziel alleen moejermens allein
moeite moewte
moeite waard zijn(in aantal)  beskiejte 
moer moewer
mogelijk möggelijk
mogen mögge, mön, gemögge
molen meule
molen om varkensvoer fijn te maken vèèrekesmeule
molenaar, meikever mölder
molentje meuleke
molshoop mòòlshouwp
mond snèbbel
mondig mundig
mondje meundje
monnikskap poppeskoentje
mooi môj
mooi mouwie
morgen mèrege
mosterd mòòsterd
motorrijwi eI stoomfiets
mouw maw
muizen meus
muur (plant) miejer

N

na de middag smiddes, nò de middig
naad naod
naadje nööijke
naaien nèije
naaien toorze
naaigaren nèijgarre
naaimachine nèijmesien
naakt nakend
naakt, bloot  blouwt
naald nôld
naam naom
naapen noo-aope
naar bed gaan  hoort op, de 
naast ’t potje gepiest begajd
naaste nôste
nacht naacht
naderhand t‘rnoo
nadorst noodòòrst
nagaan noo-gôn
nageboorte noogebôrte
nagel naogel
naief, argeloos zonder èrrig
najaarshooi toemend
nakomertje koffiezetterke
namiddag taaftere
nauw naauw
nauwkeurigheid vereist luistert skèèrup
navel naovel
navenant novvenant
nest nèèst
netel néttel
netelroos néttelrouws
niemand niemes
niet mee samen te wonen/werken  heuze, ge kaant ‘r nie mé 
niet voor echt slès
niets mee te beginnen  gén reecht mé te skiejte 
nietwaar (als stopwoord) wônne
nieuw nèèij
nieuwigheid nèèjigheid
Nieuwjaar Nèèijaor
nieuws nèèjs
nieuwsgierig nèjskierig
niezen niejze
noemen nuujme, nuumde, genuumd
nood nouwd
nooit nôit
nu naw
nuchter neuchter

O

ocharm ochèèrm
ogen döp 
ogen uitsteken (fig.) spiegele
olie ôllie
om um
om den andere dag anderste
omdat umdè
omkleden umtrekke
omlaag umblég
omslagdoek nözzik
omslagdoek  fallie
omzien umkiejke
omzomen umzuime
onafgebroken, gedurig  gedürrig
onder kar gespannen zak rosdoek
onderdeel paardetuig achterbroek
ondermelk piels
onderweg café bezoeken ànlegge
ondeugend vèèrekesèèchtig
ondiep zwembad poeliebad
onfatsoenlijk onbesnut
onfris boeren vuile ôpbôt
ongaarne nouwie
ongedierte verningt
ongehuwd  jongk
ongehuwde moeder (op leeftijd) haokwéw 
ongehuwde oudere vrouw aauw joong meid
ongemak hebben ôntriejft zén
ongesteld zijn regels (de regels hebbe)
ongesteld zijn wèèk of de regels hebbe
onkruid pluksel
onkruid (bepaald soort)  Erpse ontucht 
onlangs korts
onnadenkend praten  flatse 
onnozel vrouwspersoon  doereske
onooglijk vernépe
onooglijk iets krötske
ontlasting afgang
ontslag krijgen gedôn kriejge
onverwachts skielek
onvruchtbare koe mâânse koew
onweersbui skoewer
onzin kwats
oog ouwg
oogpus seeper
oogst ôkst
oogsten, aren lezen ôkste
oogwimper flimp 
ooi dat niet gelamd heeft  gèèrum 
ooievaar ôiver
ooit ôit
ook ôk
oom ouwm
oompje ömke
oor ouwer
oorlog ôrlog
oortje örke
oorveeg wats
op bezoek gaan, aansteken ànstoke
op de hurken zitten ôp z‘n huikske zitte
op de lut hebben tènge hebbe
op de lut hebben tuk hebben
op de rug dragen marse
op stap gaan ten blakke gôn
op stap gaan (veelvuldig) rakke
op stap gaan(veelvuldig) rètse
op stok (kippen) ôp de hoort
op zijn kop zetten umstöllepe
op z‘n teentjes getrapt,beledigd getroje
opgezette garven stuik
opgezette graanschoven teil
ophitsen (hond)  hisse 
ophogen ôphuige
ophouden uitskèèje
ophouden, stoppen afskèèje
opkroppen ôpkröppe
oplichten ôpleechte
Oploo Oplouwe
opmaken, toilet maken ôptutte
opnieuw ôvvernèèijd
oprispen bööke
oprisping ôpbôt
opschepper kàljakker 
opschieten plakke
opschieten avvesére
opschuiven ôpskeuve
opvangen(bal) gribbele
opvliegend persoon  foors
opzij uitteweeg
oren ôrre
organen van geslacht varken kortigheid
orgel örgel
ouderwets aauwverwetst
Oudjaar Aauwjaor
oudste awdste
ouwehoeren, zaniken aauwhoere
over ôvver
over een week aachtdaog
overal alle kante
overblijven ôvverbliejve
overdaad ôvverdaod
overdreven aardig doen  filiefaauwe 
overeind ôvverengd
overhemd bazzeroewn

P

paadje pèdje
paadje pèèike
paal paol
paaltje pölleke
paar pàr
paard pèrd
paardebloemen  èrdskralle 
paardenhandelaar roskeimer
paardetuig pèèrdegetüg/persgetüg
paardetuig (onderdeel)  haachte 
paardewei pèrswèèj
paars en blauw pèrs en bloouw
paasmandje pôsmèèndje
pacht pââcht
pad, kikvors  kélpââd 
pakje pèkske
paling polling
palm in korenveld steken kôrre palme
pan pâân
pannekoek streuf
pannetje pènneke
pantalon, broek  bôks
papier pepiejer
papieren zak(je) böhl, bèèlke(klein)
papje pèpke
parachute pèrresjuut
parapluie pèrreplûj
parochie prochie
pas geboren baby nèèijkiendje
Pasen Pôsse
passen pââsse, pies, gepââst/gepââsse
pastoor pestouwer
patent petènt
pater paoter
Paternoster (3 rozenhoedjes) rôzzekrans
patroon petrouwn
paus paws
pauw pòòuw
pedaal trapper
Peel Pél
peer pèèr
pelerine pèlderien
peluw pölling
pen pèèn
penalty (voetbal) pinantie
penhouder pènhaauwer
penningmeester bèèlhaauwer
pension kôôsthuis
peper pèèper
perceel perseil
persoon persouwn
petroleum brômôllie 
peukje, stompje stumpke
peulen  hòòuwkes 
pijn peeng
pijp peep
pikzwart pèkzwart
pilaar pilèèr
pinda ôllienötje
pioenroos knéllisrôs
pissebed  kelderkööt 
plaag plaog
plaat plaot
plaats plâts
plaats voor stookhout stèkkerhoek
plagend aanraken, slaan nètse
plassen pisse
plavuis pleveus
ploegen teule, tolde, getöld
plotseling, onverwacht sebiet
plusfour, kuitbroek pôfboks
politie pliessie
poot, poten pouwt, puit
populieren  kanniedasse
portret pertrèt
poten (b.v. van aardappels) zette
praatgraag iemand kwèbbel
praten, babbelen klazinére 
primula péttertunneke
proces precès
profeet profeit
prooi prôi
puinen, puingras, vingers penge
punaise pinèèske
puntig maken ànspitse
putgalg putmik

Q

–

R

raad, advies raod
raadsel(tje) ràdsel(ke)
raaf raof of krèèj
raak, gehemelte raok
raam raom
raampje römke
raap raop
raapolie raopôllie
raapstelen  kele 
raar, eigenaardig aorig
raden raoje, râjde, gerâjd/geraoje
radijsje redeeske
rafelen, klauteren rèijfele
ragebol spinnejaoger
rakel raokel
raken raoke, rakte, gerakt
ram, mannelijk konijn rèmmelder
rand râând
rapen raope, rapte, gerapt
ratel raotel
rauw, rouw, ruig, ruw raw
ravage rawwazzie
razend razzend
recht rèècht
recht op gebruik van weg geweegd zén
rechtdoor rèèchtdör
rechten (voor de rechtbank) rèèchte
rechts en links (paardcommandos)  hot en haar 
rechtvaardig rechtvèrrig
redelijk rélluk
ree (soort hert) reej
Reek  De Rèèk
reep (spek) riemel
reet (kier) reit
regen rèègen
reiger rèijger
reizen rèèijze
rekenen rèèkene
rem rèèm
remblokje remblökske
rennen bizze (o.a.van koeien) 
retour hén en trug 
reu reuj
reumatiek rimmetiek
rib reep
richten reechte
riek riejk
riet riejt
rij rèèj
rijden (met kar) vaore
rijden, dekbewegingen maken rèije, reej, gereeje
rijp (witte aanslag bij bevriezing)  hezel
rijzen (omhoog gaan) reeze
risico riskôssie
rode kool rouwiekôlle
roep roewp
roepen om te komen eten  kiewe 
roeren ruujere
Roermond Remund
roet roewt
rogge, koren kôrre
roken (sigaar) rouwke, rokte, gerôkt
roken (spek, ham, vlees) ruike–rökte-gerökt
rokje rökske
rollen rollen, rôôlde, gerôôld
rolletje rulleke
rommelig bezig zijn ànklouwete
rommelpot rommelspot
rondje reundje
rondom rondelum
rondrennen rondbessemme
rood rouwd
rood haar rouwwie haor
roof (korstje op hoofd) rauf
rook rouwk
room, zaan zaon
roomboter goei-bôtter
rooms rôms
roos rôs
roosje röske
rooster rössel
roskammen rosse
rouwig rawwig
roven in het gezicht krintenbaord
rover rouwver
rozen rôzze
rozenhoedje rôzzenhüüdje
rozijnen rozinge
rug reug
ruggegraat ruggestrang
rui rèuij
ruien reuzele
ruif reuf
ruig persoon rawwen tölder
ruigte (van onkruid) rawwigheid
ruilen toesse
ruimte in schuur skürhèrd
ruin (gecastreerde hengst) rung
rups rieps
rust reust
rusten reuste
ruzie kurwèl

S

sabbelen zoebele
sacristie sakkerestiej
salaris, zakgeld slôrris
salmiak  gemaole sèp
samen saome
samenwonen hokke
sarren, treiteren krèète
saus, jus saws
sauslepel sawsléppel
scapulier skabbelier
schaaf skaof
schaal skaol
schaam je skamt oew eige
schaamte skamte
schaap skaop
schaapherder skeiper
schaapje sköpke
schaar skèèr
schaars, scheermes skars
schaats skats
schaatsen skatse
schade skaoi
schadelijk skaoiluk
schaften skôfte
schakel skaokel
schamen skaome, skamde, geskamd
schandalig skandôllig
schande skâând
schareslijper skérresliejp
scheef, schuin skéf
scheepje skipke
scheiden skèèije
scheiding, voorste deel van kar skèèij
scheldwoord sèpskeijter
schelf, hooizolder skelft
schemer griebelgrôôuw
scheplepel sköpléppel
scheppen sköppe
scherp turen pleengze
scherp vliesje vléém
scherpe bocht stikken bocht
schichtig, schuw, ruig, schuin skaw
schieten skiejte, skoot, geskote
schijf(je) skeef(ke)
Schijndel Skingdel
schijnen skeenge
schijnheilige  godverneuker
schilder verwer
schillen skelle
schilmesje skelmèske
schoenveter rèijnââstel
schoffel skoefel
schoof stro skop strôj
schoon skôn
schoorsteen skôrstein
schoot slip
schop (om te scheppen) bats
schop (schuur) skop
schop (spa) skup
schoppen skuppe
schort skollek
schotel skôttel
schoteldoek, vaatdoek skôttelslet
schoteltje sköttelke
schrapje skrèpke
schreeuwen, gillen kwèèke, kwékte, gekwékt
schreien skröwwe
schrijden skrèije
schrijven skreeve
schrik peur
schrikken verskiejte
schrobbezem, min persoon skrubber
schromen skruime
schroot skrot
schudden van kaarten skiejte
schuif, raar vrouwspersoon skeuf
schuimspaan skeumspaon
schuin skungs
schuiven, glijden skeuve, skôf, geskôvve
schuld skeuld
schuren bij jeuk skôbbe
schurft skörft
schutting in varkenshok gelingt 
secretaris sik
secundair, op de tweede plaats twéddes
secuur iemand pinteneuker
sijsje seeske
sinds sings
singel (onder paardebuik) kwikzélke
sinterklaasbroodje krôl
sip kijken  éffenaf kiejke 
sjagrijnig greengsèèchtig
sjalot slot
sla slaoi
slaag slèèg
slaan slôn, sloeg, geslagge
slaan met vuist  dôffe
slaap slaop
slaapstokken voor kippen  hoort
slab,morsdoek slabber
slag kar slagkaar
slak slèk
slang slââng
slangetje slèèngske
slaolie slaoiôllie
slappe koffie pööt
slecht  kaoi
slechtheid kòjjigheid
slee sleej
slepen slèèpe, slèipte, geslépt
slet sloerie
sleutel slöttel
slobberen slörpe
slokje, mondvol muffelke
sloom iemand  douws of tonteldouws 
sloom iemand  galleperd 
sloom,sullig iemand gölpert
sloot slouwt
slootkant slôtkant
slordige vrouw plèkjèèn
smakken smèkke
smal smaol
smeden smeeje
smerig, vuil smérrig
smid smed
smidse smis
snachts snaachs
‘s namiddags saafteres
snauw snaauw
snee sneej
sneeuw snöw
snijden, castreren snèije
snijdsel snèijsel
snikken snoffe
snoepsoort  jôddevèt 
snoer snuujer
snoet snuujt
snotaap aopendâlder
snotneus snotkékkel
snuiftabak snuf
snuiten sneuve
soepterrine soeptrien
Soerendonk Zoerik
sok zok
soldaat soldaot
solderen stoldére
Someren Zömmere
sommige sommigte
soort sôrt
soort bloemen  hemsknöpkes
soort draadnagel spekneel (special nail)
soort huidziekte köningseier
soort slot, grendel vrengel
spaander spônder
spaander (om pijp aan te steken) zwèèvel
spaans spàns
spaarbankboekje spaorbuukske
spartelen in water poelië
specht spèècht
speculaas spéklôssie
speechen spietse
speeksel, spouw spaw
speels spöls
speen, fopspeen  fiep 
speld spèèl
spelen speule
spijl speel
spijlen spille
spijt nôjjigheid
spin speen
spinazie spinnazzie
spit krémmer in de reug
spitten spaoje, spajde, gespajd
spitten van bovenlaag afskoepe
spoedig gòòuwèèchtig
spoelbak spuulbak
spoelen spuujle
sport van ladder sprôôt
spotlachen skâândlache
spouwmuur spawmujer
spraak spraok
spreeuw spröw
spreken sprèèke
sproet sproewt
spugen, overgeven  kitse 
spuug kits 
spuwen kwiertse
spuwen, spugen spawwe
St.Anthonis St.Tönnis
St.Matheusdag Sintemetijs
St.Oedenrode Rooi
staaf staof
staan stòn
staangeld stòngeld
staart start
staken staoke
stal raampje spinnekop
stalgedeelte vóór de koeien vörstal
stampen, drank aanlengen met water  hèngste 
stapel staopel
steeg steegt
steen stein
steken stèèke
stelen skoepe
stelen steile, stal, gestôlle
stem stèèm
stemband stembâând
sterk stèrek
sterk genoeg zijn van ijs lèèije
sterven stèèreve
stevig stévvig
stiekemerd striemel
stijgbeugel stiebeugel
Stiphout Stippent
stoeien  hopzakke
stoel stoewel
stoelen stüjel
stoepje stuupke
stof aan ‘t stuk  èllegoewd
stokbonen staokbônne
stoken (ophitsen) steuke
stoken met veel rookontwikkeling môzzike
stoken, ophitsen ôpnèije
stokje stökske
stolp stöllep
stomen stoume
stoomboot stômbout
stoomfluit skuifel
stoomketel stouwmkéttel
stoot stouwt
stootje stötje
stoppelen onderploegen, ontschorsen  blèkke
storm stöörem
stoten stouwte
straat straot
straatje strötje
straks strakke
streep striejp
streepje striepke
strekel, speen, onaardig iemand strékkel
streng (garen) streeng
stro strôj
stro strouwe
stro onder de pannen strôjpoppe
stroeve tanden slöwse tâând
stromen stroume, strômde, gestrômd
strontje wegeskeet
strooien stròòuwe
strooisel strawsel
strooisel stròòuwsel
strookje strökske
strooplikker kontekruiper
stroopstaven lèktoete
strootje strôjke
stropen (van de huid ontdoen) struujpe, strüpte, gestrüpt
stropen (wild) struipe, ströpte, geströpt
strot strôôt
stucadoor plafonder
stuiven mòòuwe
stuiven stiejve
stuk slaan  kepot slôn
stukje stukske
stuur stuujer
suikerlepeltje ruurijzer

T

taai tèij
tachtig taagentig
tafel toffel
tafel beugelspel  jènze 
tafeldekken toffel ophaole
tafellaken toffellaoke
taille tallie
takelen taokele
takje tèkske
takkebos, mutsaard mutsert
tam taom
tand tâând
tandpijn,kiespijn tâândpeeng
tandwiel kamwiel
tang, kwaaie vrouw tââng
tante moet (b.v.Hannemoet)
tarten tèèrege
tarwe tèèrew
tast tââst
te beklagen mé àn zén, d’r
te keer gaan te kèijer gôn
te vroeg rijp (vruchten) vernôdrijpt
te wijd geworden uitgelebberd
teelt télt
teen tein (ook meerv.)
teer (pek) taar
teer (pek) tèèr
teer (zacht) teijer
teerdag térdag
tegen binnenkant enkels schoppen  horènkele 
tegenvallen ôpbôtte
tekenen tèèkene
tepel téppel
terecht terèècht
terug trug
teveel teveul
tevreden tevreeje
theebloemen  flierkes 
tijdje lutske
tijdje, raamhor  hortje 
tijk tiejk
tillen, opheffen kwikke
tochtig (geit) rits
tochtig (koe) spöllig
tochtig (paard) pèrzig
tod, vod, slechte vrouw tòòd
toe toew
toffee  brok
tol (speelgoed) pindol
ton tôôn
toneel, comedie  kemérrie 
tonen tuine, tönde, getönd
tong tôông
toog touwg
toom touwm
toon touwn
toren tôrre
tot daaraan toe toedaorentoew
totaal versleten kaol verslete
totaliteit  hèèl geneuk, ’t 
touw taw
touw zeil
touwtje tawke
touwtje zélke
traag ôp z‘n ellevendertigst
traag traog
traag van begrip (persoon) lotouwer
traan traon
trage vrouw lijs
tralie trallie
tralies kelderraam  keldergetrallie 
trapje trèpke
trappelen spolle
traptrede traptreej
trede trééj
treden trèèije, trooj, getrooje
treiteraar vringijzer
trekken teurze
trekkettingen met balk strènge
treuzelen trunsele
treuzelen (bij het eten) pitse
trom trôôrn
trommeltje trummelke
tronie trônnie
troon trouwn
troost trôst
trouw traw
trui truij
tuberculose (tbc) térring
tuig tuujg
tuin hof 
tuinbonen  flodderbônne
tuinieren, zaaien  heuve 
tuit tuujt
turf  klot 
twaalf twèèluf
twee twèije
tweede twédde
tweeling twélling
tweezijdig, van twee kanten van wérskante
twintig twèntig

U

Uden Uuje
uiensaus skröwsaws
uil uujl
uit elkaar vannén
uitglijden uitskampe
uitkleden uittrekke
uitslijten van een gat uitleutere
uitstekende balken aan kar tôôte
unster punter
urineleider varken, gierigaard pézzerik
uur uujer
uw aw

V

vaag vaog
vaak veultijds
vaal vaol
vaan vaon
vaandel vàndel
vaars maolkalf
vacht vaacht
vadem vôjjem
vader vàdder
Valkenswaard Vallekeswert
vallen(ergens vanaf)  kékkele
valse kruin wérbôôrsel
van goede afkomst tuk, van goeien tuk
van goede komaf nôssie, van goeje
van iets of iemand last hebben mé àngemakt zén, d’r
van kleding die te wijd is lebbere
van plan zijn getèjd
van repliek dienen  bèijvèège 
vanavond taovend
vanzelf vaneiges
varken knoeris
varken vèèreke
varken uitbenen vèrreke afkappe
vast vââst
vasten vââste
vastendagen quattertemperdaog 
vasthoudend ônnut
vee vèije
vee in andere wei brengen verskaore
veeg vèèg
veel veul
veel geld hebben mos an de kniejes hebbe
veel noten op zijn zang hebben te bestelle hebbe (veul)
veel te veel völsteveul
veer vèèr
veertig fértig 
vegen, veel snoepen vèège
velen vèèle
velg vèlling
velletje vèlleke
venveel  èèveveul
ver weit
verbieden verbieje, verbooj, verbôjje
verbinding tussen 2 hansknuppels  évventer 
verborgen verbörge
verdeeld verdèild
verder weiter
verdikking paal door hamerslagen kroef
verdrinken verzuipe
verdronken verzope
verduiveld verduveld
veren vèère
veren (van vogels) vérre
vergankelijk vergènkelijk
vergeetachtig vergèètèèchtig
vergeten vergèète
vergeven vergèève
verhemelte verhémmelte
verhogen verhouwge
verhoor verhuijer
verhuizen verheuze
vering vérring
verjaren verjaore
verkeerd verkèèrd
verkouden verkawd
verkouden  klèts te pakke hebbe 
verkregen verkrégge
vermoeid, moe muujg
vermogend vermougend
vermolmd verolmd
verouderd veraawerd
verraden bijlappe 
verrader verraojer
verrekijker vèrrekiejker
vers vors
verschijningsvorm vörkomme
verschoning verskônning
verstand verstâând
verstoppertje spelen meuske bèrrege
verstoppertje spelen stoppertje bèrege
verstrooid  dutselèèchtig 
vertrekken àndoen
vervallen huis, krot knip
vervelen vervèèle
vervelende man/vrouw lââstig pertret
verwaand zijn  kaole kak hebbe 
verwaande kwast  grôtnek
verwaarlozen, vernielen verballemôônde
verwarmingstoestel v.kuikens kunstmoejer
verwelkt verslèkkerd
verzuren verzoewere
vies (viezigheid) èk
vijf vèèf
vijg viejg
vinden vinge
vingers pegge
vingers fikke 
viool viouwel
visgraten vlimme
vissoort mélkoors
vitaal vrouwtje  hèl weefke 
vitale vrouw  hèl vèèg 
vlaamse gaai martköref
vlam vlââm
vleeshaak spekhaok
vlegelachtigheid bésterèij
vlek plak
vlerk vlèèrik
vlieg vliejg
vlieg (grote) strontvliejg
vliegende jicht vliejgende vaon
vlies van zaadkorrel  blees
vlinderdasje nondejuke
vlinderdasje vrijgezellestrikske
vlo vlôj
vloer vloewer
vlug vindig
vodden handelaar todkrémmer
voederen, voeren voejere
voedsel zoeken door vogels  érringe 
voeg voewg
voelen vuujle
voer voejer
voering voerring
voet voewt
voeten vuujt / voewte
vogel vôggel
vogeltje vöggelke
voldaan voldôn
volk van lage klasse lichten timmer
Volkel Volker
volksgebruik bij schending trouwbeloften toffele
volmaakt volmakt
voltooid voltôid
voogd mommer
voor vör
voor de gek houden  dör haole, er 
voor-, achterschot (kar) vörbörd–,achterbörd
voorbeeld vörbéld
voorbehoedmiddel bij schapenbok wèèrlap
voorganger vörgenger
voorlopig vörlouwpig
voormiddag vördemiddig, vörsmiddes
voorop veurop
voorover veurôvver
voorraadje uursten anvat
voorschieten veurskiejte
voorschoot van jute plègger
voorschrijven veurskrééve
voortaan, vooruit vôrt
voortgaan  dörgôn 
voortmaken apprentie maoke
vooruit allé
vorig jaar vleejaor
vork verkèt
vorm vörem
vormsel vörmsel
vorst (dak) vòòrst
vorstpan vòòrstpaan
vouw vaauw
vraag vraog
vracht vrââcht
vreemd vrémd
vrees skrik
vreselijk verskrikkelijk
vreten  frète
vrijdags  frijdes 
vrijer vrèèr
vrijer  flip 
vroeger vrüger
vrouw vrômmes
vrouwen wees
vrouwen frollie 
vrouwenborst tiet
vrouwmens  frômmes 
vrouwtje weefke
vrouwvolk weesvolk
vruchtjes meidoorn haag spalkers
vuilakken völlike
vurig vürrig
vuur vür

W

waaien, wijden, weiden wèèije
waan waon
waar wôr
waard wèrd
waarheid wôrrend
waarom wôrrum
waarschijnlijk Iicheluk
waarschijnlijk ôppezaort
waarschuwen warskawwe
waas waos
wachten wââchte
waden waoje
wafel (mond) waffel
wagen waoge
wagen om bomen te vervoeren mallejan
waken waoke
wandelen wâândele
wang wââng
wanmolen wèèjmeule
wanneer  hoenèèr 
wantrouwen wantrawwe
warande vrâând
warm wèrem
wasknijper waspinneke
waskuil voor groenvoer plukselkeul
wassen, groeien wââsse
wat voor een  hoen 
water wâtter
water troebel maken müjere
waterader wâtterójjer
watergal wâttergaal
waterhoentje wâtterhenneke 
waterketel mouwer
watje wètje
WC plee
WC, huisje  heuske 
weckring wekstiek
wederom, nogmaals, opnieuw ôpnèèijt, ôppernèèijt
weduwe wéw
weduwnaar wéwwer
weegbree wegenbreej
week wèèk
weelde wéld
weerga, andere helft wérgaoi
weerlicht wérleecht
weerom vrum
weerschijn wérskeeng
weerspannig  bolstürrig 
Weert Wért
wegen (gewicht bepalen) wèège,wôg,gewôgge
wegen (straten) weeg
wegwijzer  handweezer 
weiland bij boerderij  dries 
weken (zacht maken) wèèike
wenden wènge
wennen aorde
wereld wérreld
weren wèère
werk, arbeid wèrik
werkschoen  kisje 
werpspel met centen skrèpke stèke
werpspel met ijzeren kogels sténke döppe
wervel, wartel vrèèl
wethouder wethaauwer
wetstok om zeis te scherpen wetstrékkel
wierook wierouwk
wijn wing
wijzen weeze
wijzer weezer
wilddief struijper
wilgen twijg(en) wis(se)
wind wingd
wind, winden skeet, skete
windei wingei
winden winge
windhoos hòòuwmòòuw
winkelwaar winkelwaor
witte narcis pinksterléllie
wittebrood stuut
woerd wiender
wonen van vogel  haauwe
woning wönning
worden wôrre, wier, gewôrre
worm wörem(ook meerv.)
wormstekig vermaid
wormstekig verwöremd
worp wörep
worst wòòrst
wrat frat 
wrijven vreeve
wringen vringe
wringen, etteren vrèèle
wroeten fruujte 

X

–

Y

–

Z

zaad zaod
zaadballen in aardappelplant kwalsters
zaag zaog
zaaien zèèije
zaal, zadel zaol
zacht zââcht
zacht zaoft
zacht geluid van koe/kalf geungze
zakdoek snotlap
zakdoek tèsnözzik
zakdoek zàddoek/zawdoek
zakmes kniejp
zaligheid zàlligheid
zaniken zànnike
zanikerd aauw hoer
zaterdags sôtteres
zee zèije
Zeeland Zéland
zeem zöms
zeep zeijp
zeepsop zépsop
zeepwater zépwâtter
zeer zér
zegen zègen
zegenen zègene
zeis zèissie
zelf zèèluf
zelfbinder stropdas
zemelen zémmele
zemen zuime
zere kont bij fietsen kroef
zerk zèèrik
zestig sèèstig
zeug zôg
zeven zeuve
zeventig suvventig
zeveren, kwijlen zijvere
zich mooi maken ôpdirreke
zich verdedigen kant ânkère 
zich wild gedragen bortele
zicht (zeis om koren te maaien) zéécht
ziek ziejk
zielig figuur sibbedeeske
zij zullie
zij (3e pers. enkelvoud)  hij 
zijde zèèij
zijn zén
zijn (bez.vrn.w.) zééng
zijn kaalkop  klètskop 
Zijtaart Sijtert
zo zouwe
zo nu en dan meekérris
zode tus
zoeken zuujke
zoet zuujt
zoethout züthawt
zojuist toekrèk
zolder, kruis in broek zulder
zomer zômmer
zon zôôn
zondags sondus
Zondveld Soffeld
zonneschijn zonneskeeng
zonnetje zunneke
zoom zuim
zorg, grote leunstoel zörig
zout zaauwt
zuchten zeuchte
zuigen zuujge
zullen zalle
zuster zeuster
zuur zoewer
zwaaien zwèèije
zwaan zwaon
zwaantje zwantje
zwaar zwaor
zwager zwaoger
zwak slap
zwaluw zwalling
zwanger àngetèèld
zweem zweim
zweep zweip
zweepje zwépke
zweer zwèèr
zweet zweit
zweren zwèère
zwijgen zwiejge
zwoegen zwoewge
zwoerd zwaord

Website gemaakt door:
Co Verhoeven Media & Design